Trafik kazası tazminatı: maddi ve manevi zararlar nasıl talep edilir?

Trafik kazasında tazminat türleri

Bir trafik kazası sonrası birden fazla başlık altında tazminat talep edilebilir:

• Maddi zararlar: Aracın değer kaybı, tamir, ikame araç, sağlık giderleri, çalışamama
• Manevi zararlar: Yaşanan acı, elem, üzüntü için tazminat (TBK 56)
• Destek tazminatı: Vefat halinde, ölenin desteğinden mahrum kalanlar için
• İş gücü kaybı (maluliyet) tazminatı: Kalıcı sakatlık halinde

Kimden tazmin edilir?

1. Zorunlu Trafik Sigortası (ZMSS) → kazaya neden olan aracın sigortası
2. İhtiyari Mali Sorumluluk (İMM/Genişletilmiş Kasko) → kusurlu sürücünün ek poliçesi
3. Kazaya neden olan sürücü (sigorta limitlerini aşan kısım için)
4. Aracın işleteni / sahibi (KTK 85)
5. İşveren (görev sırasındaki kazada)
6. Garanti Hesabı → sigortasız ya da çalıntı araç hallerinde

Hesaplama esasları

Maddi tazminat — değer kaybı

Sigorta şirketinin ödediği tamir bedeli dışında aracın piyasa değerinde meydana gelen düşüşü (değer kaybı) talep edebilirsiniz. Hesaplamada:

• Aracın kaza öncesi piyasa değeri
• Onarım maliyeti ve onarımın niteliği
• Aracın yaşı, kilometresi, marka modeli

Bilirkişi raporu olmadan değer kaybı tutarı net olarak belirlenemez.

Geçici iş göremezlik

İyileşene kadar geçen sürede çalışamadığınız günler için gelir kaybı hesaplanır:

Aylık net gelir ÷ 30 × Rapor süresi (gün)

Maluliyet (kalıcı sakatlık)

Adli Tıp Kurumu (ATK) ya da SGK raporu ile maluliyet oranı belirlenir. Tazminat:

Bilinen gelir × Kalan yaşam süresi × Maluliyet oranı × İndirgenmiş hesap

Aktüer hesaplaması bilirkişi tarafından yapılır.

Destek tazminatı (vefat halinde)

Ölenin ailesine, mahrum kalınan destek üzerinden tazminat ödenir. Eş, çocuklar, anne-baba destek alanlar olarak kabul edilir.

Manevi tazminat

TBK 56 gereği hâkim, olayın özelliği, tarafların ekonomik durumu, kusur oranı gibi kriterleri göz önünde bulundurarak takdiren manevi tazminata hükmeder. Manevi tazminat:

• Zarar görene bizzat aittir; mirasçılara intikal etmez (kazada vefat eden için açılmış davadan kalan dosya hariç)
• Tek seferlik ödenir, taksitlendirilmez
• Sigorta poliçesi kapsamı dışındadır; kusurlu sürücüden tahsil edilir

Süreler ve zamanaşımı

Talep	Süre
Sigortaya başvuru	2 yıl (zorunlu)
Cezayı gerektiren bir fiil ise	Ceza zamanaşımı süreleri (8 yıla kadar)
Maddi/manevi tazminat davası	2 yıl (öğrenmeden), 10 yıl (mutlak)
Sigorta tahkimine başvuru	Reddedilen başvurudan itibaren makul süre içinde

Süre kaçırma riski büyüktür. Vakit kaybetmeden tazminat avukatına danışmak şarttır.

Süreç nasıl ilerler?

1. Kaza tespit tutanağı alınır (polis ya da maddi hasarda anlaşma tutanağı)
2. Hastane evrakları ve fatura toplanır
3. Sigortaya yazılı başvuru yapılır (zorunlu adım)
4. Sigorta cevap vermez ya da yetersiz öderse Sigorta Tahkim Komisyonu veya mahkeme süreci başlar
5. Bilirkişi incelemesi yaptırılır
6. Karar sonrası ödeme alınır

Pratik öneriler

• Olay yerini fotoğraflayın, varsa kamera kayıtlarını isteyin
• Tüm faturaları saklayın: hastane, eczane, ulaşım, tamir
• Sigorta poliçenizdeki teminat tutarlarını kontrol edin
• Sigortanın "rıza dışı" düşük teklifine acele cevap vermeyin, yazılı tutanak tutun
• Sosyal medyada kaza ile ilgili paylaşım yapmaktan kaçının; mahkemede aleyhinize kullanılabilir

Sık sorulan sorular

1) Tam kusurluyum, tazminat alabilir miyim? Kendi kusurunuzdan kaynaklanan zararlar için ZMSS ödeme yapmaz. Ancak ferdi kaza poliçesi varsa ondan yararlanabilirsiniz.

2) Sigorta düşük teklif yaptı, kabul etmek zorunda mıyım? Hayır. Yazılı olarak red bildirip Sigorta Tahkim Komisyonu'na ya da mahkemeye başvurabilirsiniz.

3) Yaya olarak kazaya uğradım, kusur değerlendirmesi nasıl yapılır? Yaya kusursuz kabul edilmez; geçiş kuralları, gözetim, alkol gibi etkenler bilirkişi tarafından değerlendirilir.

---

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Bireysel durumunuz için bizimle iletişime geçin.